Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI

[SP9MZU]

Dokładnie tak, słuchałem bez przedwzmacniacza.
Posłucham na wyższych pasmach i powiem trochę więcej.

[SP9LVZ]

W załączeniu moja prezentacja na temat wykonania toru p.cz. i całości transceivera B-L-U pokazana w Burzeninie.
Omawianie trwało 1 godz 45 minut, a po opuszczeniu sali wykładowej mieliśmy jeszcze spotkanie "praktyczne" ok. 1,5 godziny przy stoliku "radiowym" z anteną... było o czym rozmawiać.

Ze względu na ograniczenia objętości plików, podzieliłem prezentację na trzy części. Dodałem również pewne komentarze dla lepszego zrozumienia slajdów, to co było omawiane, a nie było w treści oryginalnej prezentacji...Niestety wersji w formie nagrania mojej prezentacji z sali nie ma. Była bardzo interesująca i merytoryczna dyskusja zarówno na sali wykładowej jak i w części praktycznej. Dziękuję Henrykowi SP2JQR za szczególne merytoryczne zaangażowanie się we wszystkie poruszane tematy podczas spotkania w Burzeninie.

W prezentacji _03 jest opis mieszaczy SN16913, które zastosowałem w drugiej wersji modułu modulatora/demodulatora. Ten moduł mam obecnie zastosowany w moim transceiverze B-L-U v.01.
W palnie mam jeszcze zaprojektowanie tego modułu modulatora/demodulatora na diodach.

Prezentacja _01 to wstęp i opis toru p.cz.
Prezentacja _02 to opis mieszaczy Oxnera i Horrabina, ze szczegółowym opisem mieszacza zastosowanego w B-L-U
Prezentacja _03 to opis toru modulator/demodulator, syntezy "nostalgicznej" i pozostałe bloki transcivera.

---

[SP9LVZ]

W dniu wczorajszym, tj. 18.09.2024 przeprowadziliśmy z Ryszardem SP9MZU pierwsze QSO w paśmie 80m używając obustronnie konstrukcji B-L-U/B-L-U.
W dniach wcześniejszych zrobiłem kilka testów z Wojtkiem SP1NQR dobierając różne mikrofony dynamiczne i pojemnościowe, weryfikując sygnał audio. Przetestowaliśmy też wykorzystanie kompresora mikrofonowego na module MAX9814. Układ modułu kompresora tak zmodyfikowałem, by można go było podłączać do wejścia mikrofonowego B-L-U w miejsce mikrofonu dynamicznego (zamienne na wtyczce bez dodatkowych regulacji). Moduł MAX9814 umieściłem w obudowie mikrofonu, bez żadnego dodatkowego ekranowania. Działa poprawnie, bez wzbudzeń - testowałem pracując z PA 100W.

Wrażenia odsłuchu były takie, że mikrofon pojemnościowy z kompresorem dawał najładniejsze wypełnienie sygnału, jednak w trudnych warunkach lepiej czytelny był sygnał z wąsko brzmiącego mikrofonu dynamicznego (bez kompresora). Wykorzystałem mikrofon pojemnościowy który był wbudowany w "obudowę" posiadanego mikrofonu ręcznego, oryginalny mikrofon z moduł MAX wlutowałem.

W załączeniu przetestowany układ podłączenia modułu kompresora z MAX9814 do B-L-U.

[SP2JQR]

Zdecydowanie polecam ten kompresor. Moim zdaniem to najlepszy układ w ostatnich czasach.
Ma dwie znakomite cechy:
1. jest elastyczny - można dostosowywać parametry
2. pobiera bardzo mało prądu - można wbudować do mikrofonu i zasilać z baterii

---

W palnie mam jeszcze zaprojektowanie tego modułu modulatora/demodulatora na diodach.

Modulator diodowy lub mieszacz to nie takie same dokładnie układy.
Są między nimi dość zasadnicze różnice:
Modulator - tu najważniejsze jest wytłumienie nośnej i wysoka stabilność parametrów w czasie i w zależności od temperatury.
Z powyższych powodów modulator diodowy niezależnie od schematu i koncepcji powinien zawierać elementy równoważące. Powinny być rezystory (PR) równoważące, ale też trymery do równoważenia pojemnościowego.
Z tymi elementami można osiągnąć tłumienie nośnej powyżej 70dB.

Mieszacz nie musi mieć takiego wysokiego poziomu zrównoważenia, a większą uwagę należy przywiązywać do mocy układu czyli możliwości odbioru silnych sygnałów i jednocześnie słabych. Konstrukcja takiego mieszacza będzie zatem się różnić od konstrukcji modulatora/demotulatora.
W mocnych mieszaczach szeregowo z diodami często stosuje się rezystory, a diody są zrównoleglone, konfiguracja H jest w ostatnich czasach dominująca.
W mieszaczach wejścowych RX ważne też są szumy wejściowe.
Pod tym względem rewelacyjne okazały się mieszacze ADE-1 chociaż nie spełniają tych pierwszych warunków. Na gołym mieszaczu ADE-1 można przy dobrym dopasowaniu uzyskać czułość około 0,3uV (bez wzmacniacza w.cz.)- polecam w prostszych rozwiązaniach TRXów o niewygórowanych parametrach dynamicznych.
Tu drobna uwaga: ADE-1 są bardzo delikatne, bardzo łatwo je uszkodzić, dlatego warto na wejściach, które na stałe nie są podłaczone dać diody zabezpieczające.
ADE-1 nie znoszą też prądu stałego. Prąd stały puszczony choćby tylko przez ułamek sekundy nawet jeśli nie uszkodzi mieszacza to z pewnością namagnesuje miniaturowe transformatory i zrównoważenie takiego modulatora nie będzie już możliwe.
W związku z powyższym należy uważać i nie podawać m.cz. na wejście mieszacza poprzez zbyt duże kondensatory elektrolityczne. które mogą podczas ładowania podać zbyt duży impuls prądu stałego.
Jest jednak możliwe puszczenie mikroprądu stałego przy pomocy rezystorów o wysokiej oporności w celu zwiększenia zrównoważenia układu powyżej wartości katalogowej.
Nie wolno też zapomnieć, że na zrównoważenie w istotny sposób wpływa symetria sygnału VFO. Dla sinusa warto zrobić porządny dolnoprzepustowy filtr BFO lub dzielnik dla prostokąta (dokładnie 50%). O amplitudzie nie bętę pisał, bo jest to parametr indywidualny podany w katalogu mieszacza.

Powyższe uwagi dotyczą też innych typów mieszaczy diodowych. Niektóre typy mieszaczy fabrycznych pozwalają na dodawanie układów równoważących i idealnie nadają się do modulatorów.

[SP9LVZ]

Odnośnie koncepcji modułu demodulatora - modulatora na diodach i ew. mieszacza.
1. W kwestii mieszacza (RX/TX rewersyjny) nie planuje zmieniać na diodowy. Zdecydowanie pozostanie układ na kluczach SD5000 lub inne np FST3125, itp., nie biorę pod uwagę projektowania mieszaczy diodowych do BLU.
2. Modulator - plan mam wykonać klasyczny modulator z elementów dyskretnych (czyli diody luzem) lub kwartety diodowe. Klasyczny układ zawiera oczywiście potencjometr montażowy do równoważenia i trymery. W modulatorze nie przewiduję zastosowania mieszaczy diodowych typu ADE-1 czy SBL. Celem jest zrobienie modulatora o ładniejszej modulacji niż na komórkach Gliberta - czy tak będzie zobaczymy...
3. Demodulator - tu jest kwestia problemowa, czy będzie jakaś odczuwalna różnica w stosunku do demodulatora na UL1042 lub SN16913. Jako demodulator diodowy stosowałem już w fazie testów BLU demodulator na SBL-1, co wymagało dodania jednego stopnia wzmocnienia przed wzmacniaczem audio. Inny problem to, że mieszacz diodowy wymaga wyższego poziomu sygnału BFO na obciążeniu 50 ohm. Jednak demodulator jest na odrębnej płytce niż tor wzmacniacza pośredniej częstotliwości, więc nie ma on tak dużego oddziaływania, gdyż moduły można zekranować. Kolejny problem poziomu sygnału p.cz. do demodulacji - p.cz. jest objęty ARW, więc można ustawić taki poziom sygnałów, by nie przesterowywały demodulatora diodowego.

Plan wykonania modułów.

Pod koniec października planuję zamówić ostatni raz PCB do B-L-U do nowych wersji modułów oraz brakujące moduły podstawowe.
- LPF, BPF, tor wzmacniacza p.cz., synteza, mieszacz - PCB z poprawkami "kosmetycznymi" bez większych zmian,
- demodulator/modulator w wersji na SN16913 - jako uproszczona wersja w stosunku do UL1042 (nie potrzeba obwodów rezonansowych),
- demodulator/modulator w nowej wersji na diodach,
w obu wersjach demodulator/modulator nie będzie generatorów BFO na PCB - BFO jako sygnał z syntezy, na tych płytkach będzie dodana nowa wersja ARW (sygnał z toru m.cz.),
- wzmacniacz nadajnika na RD07MUS2B (draiver do PA o mocy do 8W) - jako wersja sprawdzona,
- będę jeszcze testował wersję PA na MRF9045 w późniejszym terminie, jeśli będzie pracować poprawnie to będzie też wzmacniacz mocy nadajnika w wersji 10-20W.

Osoby chętne na płytki proszę o kontakt prv.

[SP2JQR]

Moi starsi koledzy budowali modulatory na diodach germanowych, a później na krzemowych i twierdzili z pełnym przekonaniem, że te na germanie brzmiały o wiele lepiej.
Myślę, że na ten moment jest duży wybór diód szotkiego i w śród nich warto poszukać tych najlepiej brzmiących.
Jeśli chodzi o komórki Gilberta to moim zdaniem UL1042 lepiej brzmi od NE612, ale to też zależy od otoczenia tych układów.
Bardzo ważne jest dobre odsprzęganie całego toru m.cz. i to zarówno po stronie nadawczej jak i po odbiorczej. W pobliżu stopnia mocy w.cz. stawiam kondensatory 10000uF (Większe są już nieprzyzwoicie duże). Na płytce wzmacniacza mocy m.cz. minimum 4700uF.
Wpływa to w istotny sposób na czystość modulacji. Zasilanie stopni modulatora oprócz tego powinno być stabilizowane.
Duży wpływ na czystość sygnału mają też połączenia masy, bo tędy też zwrotnie przedostają się sygnały ze stopni mocy i charakterystyczny chrobot nanosi się na tor mikrofonowy.
Nie zawsze sam schemat jest decydujący, ale też ułożenie elementów i projekt scieżek.

[SP9LVZ]

W związku z planowaną wersją modulatora na diodach - będzie możliwość zastosowania dowolnych diod - do indywidualnych testów, co kto wlutuje. Będzie zatem do złożenia jeszcze kilka wersji BLU. Czyżbyś Henryku chciał zaproponować jeszcze inną wersję TRX?
W projekcie BLU, nie ma NE612 i LN386, takie było założenie od początku,.... pomimo że znany powszechnie Elecraft zastosował je w najnowszym swoim produkcie KH-1 przenośnym TRX CW.
Wszystkie moduły w BLU mają własne stabilizatory, są to oddzielne płytki, więc przy prawidłowym montażu w obudowie i ekranowaniu nic się nie nanosi na tor mikrofonowy..., jak pisałem wcześniej testowałem już ten kompresor na MAX 9814 pracując z PA 100W i jest idealnie czysta modulacja.

W ostatnich dniach robiliśmy testy obustronnych QSO BLU - BLU z Ryszardem SP9MZU, zrobiłem nagranie telefonem (trzeba uwzględnić jakość nagrania, bo przez telefon zawsze gorzej wychodzi). Ryszard w czasie nagrania pracował z PA >100W - do 300W? i mikrofon elektretowy, nic się nie wzbudzało i nie nanosiło na mikrofon.
Przy pracy z mocą 15W niewiele słabiej to wychodziło, jakościowo sygnał jest bardzo dobry... w tym nagraniu Ryszard miał jeszcze za duże wzmocnienie toru mikrofonowego, po korekcie modulacja była przyjemniejsza. To były QSO testowe, by wyregulować cały tor nadajnika.
Mam nadzieję, że niedługo pojawi się więcej BLU do testów łączności.
Taka była słyszalność.
link do nagrania: https://youtu.be/wytv0OJJqm0

[SP2JQR]

Czyżbyś Henryku chciał zaproponować jeszcze inną wersję TRX?

Od dawien dawna preferuję własne koncepcje na układzie U418 i jego pochodnych. Tym razem najprawdopodobniej będzie to TDA1083.
TRX będzie prawdopodobnie zawierał modulator diodowy, bo moim zdaniem jest najlepszy, choć trudniejszy do zrobienia od gotowej komórki Gilberta, ale ostatecznej decyzji jeszcze nie podjąłem. Mój modulator w obecnym TRXie wykorzystuje komórkę Gilberta zawartą w U418 i modulacja wyróżnia się jakością, jednak co do stabilności parametrów w czasie mam pewne zastrzeżenia, dlatego nie wykluczam wersji diodowej.

[SP9LVZ]

Wszysko jasne. Ja wykonywałem odbiorniki w ramach konkursu MAS na układach U416, TDA1083 i UL1203. Temat z nimi zamknąłem, pozostała do obecnych projektów tylko komórka Gliberta na SN16913 w miejsce trudno już dostęonych UL1042 i wzmacniacz p.cz. na mosfetach.

---

Dziś test BLU z zawodach SP-QRP. Praca komfortowa, sama przyjemność, sygnał chwalony przez wiele osób. Bez problemu udało się zrobić QSO ze stacjami wychodzącymi na poziomie tła pasma, w otoczeniu innych pracujących stacji.

[SP9MZU]

Mój BLU też przeszedł chrzest bojowy w zawodach SP-QRP.
Wrażenia bardzo pozytywne, trx spisał się bardzo dobrze.