To forum używa plików cookies
To forum wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji o Twoim logowaniu, jeśli jesteś zarejestrowany, oraz informacji o Twojej ostatniej wizycie, jeśli nie jesteś zalogowany. Pliki cookies to niewielkie pliki tekstowe zapisywane na Twoim komputerze; cookies ustawiane przez to forum mogą być używane wyłącznie na tej stronie i nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa. Cookies na tym forum śledzą również, które tematy zostały przez Ciebie przeczytane oraz kiedy miało to miejsce. Prosimy o potwierdzenie, czy akceptujesz, czy odrzucasz zapisywanie tych plików cookies.

Niezależnie od wyboru w Twojej przeglądarce zostanie zapisany plik cookie, aby zapobiec ponownemu zadawaniu tego pytania. W każdej chwili będziesz mógł zmienić ustawienia cookies, korzystając z linku w stopce strony.

Ocena wątku:
  • 1 głosów - średnia: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
WALET – czyli jak buduję sobie transceiver SDR
#67
Kontynuując próby z opisaną wcześniej wersją układu formującego sygnał heterodyny dla mieszacza Tayloe doszedłem do sytuacji jak w socjalizmie, który okazał się najlepszym z systemów dzielnie walczącym z problemami, które sam sobie tworzył.

Sama koncepcja nie jest zła bo teoretycznie układ ma prostą logikę oraz niewiele elementów ale jego działanie jest ograniczone ze względu na parametry użytych elementów.
Wspominałem, że zastosowałem układy 74ACT74 oraz 74ACT04 i w zasadzie, w zakresie częstotliwości pracy czyli do ok. 60MHz układ spełnia swoje zadanie generując dwa sygnały przesunięte w fazie, chciałoby się napisać o 90 stopni, ale z tym właśnie jest problem co tłumaczę na rysunku:

[Obrazek: https://lx-net.pl/walet/image/quadr.jpg]
Wykres czasowy pokazuje główne sygnały a więc clk i nclk czyli zegar główny clk wprost z si5351 oraz jego negację za pomocą układu 7404 oraz wygenerowane na tej podstawie sygnały heterodyn F0 i F1 z wyjść obu przerzutników 7474. 
Założyłem przy tym, że si5351 ma zegar z pomijalnym czasem narastania a zarówno 7404 jak i 7474 maja czasy propagacji po ok. 5ns.
Wykres czasowy zrobiony jest w miarę dokładnie dla zegara o częstotliwości 50MHz a więc dla częstotliwości pracy ok. 25MHz aby pokazać jak wyglądają czasy t1 oraz t2 sygnałów sterujących wejściem mieszacza Tayloe. Nawet z tego rysunku widać, że oba czasy różnią się długością a powinny być równe bo sterują symetryczną strukturą mieszacza. 
I nie chodzi tu o to, że sygnały wyjściowe z przerzutników mają pochylone zbocza, bo w jednej strukturze scalonej pochylenia te są równie dla obu układów i na wyjściu oba sygnały są identyczne w sensie czasowym (długość) ale chodzi o to, że są niewłaściwie przesunięte w fazie ze względu na obecność inwertera 7404 mającego skończony czas propagacji.

Tabela pokazuje jakie ma to znaczenie praktyczne. Znajdują się tam wyliczenia t1 i t2 oraz ich wzajemnej relacji a także wyliczenie przesunięcia kątowego - df między "ćwiartkami" sterującymi mieszacz. Ostatni wiersz to zgrubne wyliczenie tłumienia drugiej wstęgi w zależności od różnicy tego przesunięcia. Rzeczywisty wzór jest nieco bardziej skomplikowany ale głównym jego członem jest właśnie kwadrat tangensu różnicy kątowej między sygnałami F0 i F1. Dla przesunięcia 90 stopni tangens ma wartość nieskończoną więc i tłumienie wstęgi jest nieskończone. Jeśli różnica to jeden stopnień tłumienie spada do ok. 42dB a dla 3 stopni do ok. 32dB.
Oczywiście, wyliczenia te mają charakter poglądowy bo nie jestem w stanie za pomocą mojego oprzyrządowania ocenić dokładnych wartości ale rozważanie to pokazuje trend związany ze skończonym wpływem nierównomierności sygnałów na tłumienie jednoznacznie wskazując, że im wyższa częstotliwość tym gorzej.
Mój oscyloskop działa do ok. 100MHz co oznacza, że częstotliwość prostokąta 50MHz widzę jako lekko drgający zniekształcony sinus i nie jestem w stanie ocenić liczbowo przesunięcia między sygnałami o tej częstotliwości choć "na oko" zdaje się, że F0 i F1 są przesunięte o 90 stopni.

[Obrazek: https://lx-net.pl/walet/image/leak35.jpg]  [Obrazek: https://lx-net.pl/walet/image/leak28.jpg]
Ale mogę ocenić za pomocą analizy fft odbiornika jak wyglądają odbierane sygnały w paśmie 3.5MHz oraz 28MHz celowo doprowadzając do odbiornika dość silny sygnał o poziomie mniej więcej S9 oddalony o 1 kHz na 3.5MHz poniżej częstotliwości odbioru a na 28MHz powyżej tej częstotliwości.
Zdjęcia pokazują prawidłowo, że sygnał leży po "właściwej" stronie zera wykresu a więc identyfikacja wstęgi działa prawidłowo. Jednak na pasmie 3.5MHz druga wstęga widoczna jest jako cienka strużka na poziomie S2 a na paśmie 28MHz to już nie strumyk ale rzeka. Niemniej, nawet z tłumieniem wstęgi ok. 10dB udaje się prawidłowo odbierać sygnały nawet na 28MHz, niestety podczas nadawania SSB druga wstęga będzie słyszalna z mocą 10 krotnie mniejszą niż wstęga właściwa (około 2S  słabiej).

[Obrazek: https://lx-net.pl/walet/image/digi13gra.jpg]
Wydaje się, że pewnym rozwiązaniem mogłoby tu być wtrącenie w tor formowania sygnału F0 układu wtórnika (bez odwracania fazy) o charakterystyce czasowej zbliżonej do 74act04 a więc coś w rodzaju 74act125. Zamówiłem ten układ i za kilka dni go dostanę i zastosuję oraz oczywiście wszystko opiszę. Na rysunku Y3 to obecny inwerter 74act04 a Y4 to będzie 74act125. Ponieważ oba układy mają zbliżone czasy propagacji to przesunięcia fazowe sygnałów generatora powinny być bliższe 90 stopni niż obecnie.

Niezależnie od tego próbuję całkowicie uprościć konstrukcję zasilając mieszacz Tayloe bezpośrednio z generatora si5351 co ma tą zaletę, że nie ma żadnych pośredników pomiędzy generatorem a mieszaczem i zarówno si5351 jak i fst3253 pracują z pełnią swoich możliwości.
Ale jak pisałem wcześniej, warunkiem uzyskania przesunięcia fazowego jest z reguły restart pętli PLL układu si5351 co wywołuje zanik sygnałów na kilka ms objawiający się silnym stukotem w odbiorniku.
W kolejnym poście opiszę jak udaje mi się pominąć ten efekt zachowując jednocześnie w działaniu bibliotekę Etherkit jako bardzo użyteczną w kodzie Waleta. Udało mi się to uzyskać również dzięki moim wcześniejszym doświadczeniom z układem si5351 które opisałem na stronie Github. W skrócie mówiąc to moja prosta biblioteka napisana w upython-ie do elementarnego sterowania układem si5351.

cdn... lj

Github
Cytuj


Wiadomości w tym wątku
RE: WALET – czyli jak buduję sobie transceiver SDR - przez SP6FRE - 15-11-2026, 12:15

Skocz do:


Użytkownicy przeglądający ten wątek: SP5BMP, 1 gości