+- Forum HomeMade (https://sp-hm.pl)
+-- Dział: Forum Praktyczno-Techniczne HomeMade (https://sp-hm.pl/forumdisplay.php?fid=3)
+--- Dział: Inne urządzenia HM (https://sp-hm.pl/forumdisplay.php?fid=15)
+--- Wątek: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI (/showthread.php?tid=240)
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SQ4AVS - 09-02-2025
Piotrze proponuję jako symulator wyładowań wykorzystać dowolny kluczowany generator szumów. Z jednej strony podłączamy do sumatora antenę do drugiej generator szumów. Da się temu nawet nadać charakter drgań gasnących. W razie czego mogę pomóc.
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP9LVZ - 09-02-2025
Bardzo serdecznie dziekuję wszystkim kolegom za różne podpowiedzi i propozycje. Niestety mam zbyt mało czasu by robić te dodatkowe testy. Przez miesiąc szukałem tajemnicy ARW na p.cz. 9 MHz dlaczego nie pracuje tak jak ta w wersji na 500kHz. Chodzi o elementy użyte w detektorze i filtrze sygnału ARW.. to były dziesiątki prób o których wie kilka osób. W tym tygodniu chcę skończyć montować i zweryfikować działanie drugiej wersji drivera z MRF9045. To ostatni moduł do sprawdzenia.
W planie jako dodatki do B-L-U jeszcze jest keyer CW z pamięciami i s-meter wyświetlacz - własne opracowanie grafiki.
Później pomyślę jak skończyć wersję p.cz. z tymi filtrami FEM 500kHz... i co z niej zrobić - trx ale w jakiej konfiguracji, więc testy burzowe może odpuśćmy.
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP9FYS - 09-02-2025
Symulowanie wyładowań w sposób jaki był tu proponowany nie doprowadzi do dobrych rozwiązań. Wyładowanie ma kształt rozciągły w czasie i trwa kilkadziesiąt milisekund zawierając szerokie spektrum w zakresie częstotliwości radiowych zmodulowanych przebiegiem akustycznym.
Nie wgłębiając się w istotę zjawisk fizycznych, propagacja sygnału przez filtr nie odbywa się ze stałą prędkością grupową i zależy od złożności filtru. Skutkiem tego, złożony zmodulowany sygnał na wyjściu ma zupełnie odmienne zależności fazowe i amplitudowe od tego, który został doprowadzony do wejścia filtra.
Zamodelowałem filtr 7-go rzędu Czebyszewa na f=500kHz i pasmie 3kHz. Stromość charakterystyki przejsciowej ok. 1,5:1 dość dobrze odzwierciedla niezły filtr p.cz.
[Obrazek: https://obrazki.elektroda.pl/4309175100_1739123594_thumb.jpg]
Interesuje nas czerwona charakterystyka "envelope delay" która odzwierciedla opóźnienie przejścia (prędkość grupową) propagowanego sygnału w zależności od częstotliwości w paśmie przenoszenia. W skrajnych przypadkach wynosi to 2,5ms, przy ok. 0,5ms w środkowej części pasma. Przedstawiona charakterystyka dotyczy filtra LC a w przypadku filtrów w ciele stałym (kwarcowych, elektromechanicznych) różnica czasów przejscia będzie jeszcze większa. W filtrze FEM wynika ona ze stosunkowo niedużej prędkości fali akustycznej w metalu przy jednocześnie znacznych gabarytach falowodu akustycznego tworzącego filtr.
Propagujacy przez filtr impuls burzowy o dużej energii wytworzy na wyjściu filtra impuls zbliżony do trójkąta o szerokim widmie akustycznym, długim okresem zaniku i dużej prędkości narastania a z takim przebiegiem układy ARW radzą sobie nie najlepiej.
Przepraszam za wywołanie forumowej burzy, w być może nie najwłaściwszym momencie.
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP9LVZ - 10-02-2025
Wcześniej wspominałem, że charakter wyładowania atmosferycznego jest inny w czasie niż iskra, kiedyś mieliśmy problemy z trzaskami od zapłonów silników, teraz już nie ma takich problemów.
Obiecuję, że wrócę do tematu burzowego jak zrobię na gotowo odbiornik- transceiver na bazie tego modułu p.cz. na 500kHz z FEM i nagram co się dzieje w okresie burzowym..
Widzę dwa wyjścia w razie problemów:
- wyłączyć pierwszy mosfet który jest przed FEM z ARW i objąć go RRW,
- nie pracować na trx w okresie burzowym, co ja najczęściej praktykuję z obawy na uszkodzenie trx.
Ryszard, czy mógłbyś jeszcze opisać co to znaczy: "układy ARW nie radzą sobie najlepiej"... bym wiedział czego się spodziewać poza słyszanym przeciągającym się trzaskiem burzowym jak w każnym odbiorniku.
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP6LUN - 10-02-2025
Może wstawić ogranicznik diodowy, w miejscu, w którym poziom sygnału jest w miarę stały i kontrolowany przez ARW. Ogranicznik obetnie trzask niezależnie od ARW, które nie zareaguje lub zareaguje słabiej i nie wytłumi sygnału bezpośrednio po zakłóceniu.
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP2JQR - 10-02-2025
Przy okazji konstruowania układu z zastosowaniem TDA1001 stosowałem parę lat temu jeszcze jeden sposób symulowania trzasków burzowych. Wykorzystałem do tego celu magnetofon cyfrowy i nagrałem to co dawała homodyna ( Piligrim a potem Husarek) przed filtrem selektywnym.
Wydaje mi się, że można też użyć do nagrywania trzasków burzowych każdego komputera z kartą dźwiękową. Pasmo trzeba ustawić na około 20kHz.
W homodynie to zadziała bez dalszego kombinowania. Do superheterodyny przyda się jakiś mocno dynamiczny modulator.
O drobnych dodatkach potrzebnych do kondycjonowania sygnału nie będę pisał.
W tym przypadku na burzę trzeba poczekać...
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP6LUN - 11-02-2025
Jeżeli dostępne by były sample trzasku na częstotliwości pośredniej (chyba, że da się je przekonwertować z m.cz.), to taki symulator można zrobić na Raspberry Pi Pico.
Myślę,że na 500kHz Pico potrafi wygenerować dowolny sygnał o rozdzielczości 8 bitów i czasie trwania 200ms.
Może to być na przykład sygnał okresowy (może być złożony z kilku częstotliwości) z dołożonymi co jakiś czas trzaskami o czasie trwania 100ms.
Na obrazku sygnał z Pico ok 3,5MHz, jeszcze bez trzasków.
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP9LVZ - 11-02-2025
Koledzy, proponuję by temat "burzowy" kontynuować w dziale "Technika Pomiarowa" - metodyka pomiarów... będzie ciekawiej i można wtedy łatwiej wyszukiwać różne tematy... tu się to zgubi.
Natomiast na dziś chciałem przekazać informację o uruchomieniu ostatniej płytki z opracowanych do B-L-U, tj. driver do PA z tranzystorami MRF9045.
Przypominając temat, zaproponowałem zweryfikować jeszcze inną opcje drivera, gdyż na RD07MUS nie udało się uzyskać więcej niż 8W czystego sygnału. Plan był oczywiście by z drivera uzyskiwać 2,5-3W tyle, ile potrzeba do wysterowania typowych PA 100W np. na MRF455. Jednak ciekawość była duża i przeprojektowałem płytkę drivera tylko w zakresie padów pod tranzystory w miejsce RD07 by wlutować MRF9045. Nic więcej w konfiguracji drivera w torze wzmacniacza nie zmieniając. Tranzystory sterujące BFR93 i RD01MUS1 (zamiast RD00 jako trudniej dostępne).
Efekt jest taki, że moc wyjściowa podniosła się o ok 25% przy zasilaniu 13,8V (MRF9045 są tranzystorami do zasilania 28V). Moduł sterowałem z BPF B-L-U. Przy planowaniu większej mocy należało by uwzględnić rdzeń transformatora wyjściowego RF większych rozmiarów. Uruchamiałem na BN43-202.
Dużym plusem jest łatwiejsze wlutowanie MRF9045 niż RD07 oraz lepsze odprowadzenie ciepła ze względu na rozmiary.
W wersji z MRF9045 należy nieco zmienić rezystory w dzielniku bias, gdyż wymagają nieco większego napięcia bias niż RD07. Prąd spoczynkowy ustawiałem na 100mA.
Reasumując, driver w wersji z MRF9045 pracuje poprawnie można go wykorzystywać zamiennie do wersji z RD07. Trzeba tylko uważać, gdyż MRF9045 są bardziej podatne na wzbudzenie niż RD07 (testowałem dodanie kondensatora pomiędzy uzwojenia transformatora wyjściowego).
Wszystkie dotychczasowe wersje płytek IF na mosfetach oraz modułów dodatkowych zostały zatem przetestowanie i pracują poprawnie.
Zdjęcie płytki przygotowanej do testów.
Schemat do wersji z MRF9045
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP2JQR - 11-02-2025
(11-02-2025, 16:41)SP9LVZ napisał(a): Trzeba tylko uważać, gdyż MRF9045 są bardziej podatne na wzbudzenie niż RD07 (testowałem dodanie kondensatora pomiędzy uzwojenia transformatora wyjściowego).
Na wzbudzenie szczególnie na UKF pomaga dodanie niewielkich kondensatorów 15-100pF między dreny a płaszczyznę masy.
RE: Wzmacniacz pośr. (IF) wg. F6CER, ew. hycas wg. W7ZOI - SP9LVZ - 13-02-2025
Testy z dwoma p.cz. jako odbiornik z podwójną przemianą.
W związku z tym, iż wykonałem kilka ostatnich testów wspólnych z modułami wzmacniaczy p.cz. w wersji na 9MHz (PP9) i na 500kHz (FEM) chciałem przedstawić ich rezultaty.
Połączyłem dwa tory p.cz. 9MHz + p.cz. 500kHz, by uzyskać odbiornik z podwójną przemianą. Dla drugiej przemiany jako generator użyłem drugą syntezę i drugi mieszacz na kluczach.
Wstępnie każdy tor p.cz. pracował na swojej ARW. Trzeba zaznaczyć, iż każdy z torów p.cz. daje wzmocnienie na poziomie 50-60dB, co dawało w sumie wzmocnienie ponad 100dB, jednak ze względu na różne częstotliwości nie wzbudzały się. Jednak, tak olbrzymie wzmocnienie i fakt, że pojedynczy tor p.cz. daje poziomy wyjściowe ok 150mV (dużo ponad S9+60dB) powodowało, iż to co wyszło było nie do przyjęcia... jeden wielki jazgot po wkręceniu anteny. Pozostały dwa wyjścia, albo obniżyć wzmocnienie I p.cz (co jest łatwe przez ustawianie ręczne napięcia ARW) albo wpięcie tłumika 50dB po pierwszej p.cz. przed drugą p.cz. i pozostawianie pierwszej p.cz. w normalnej konfiguracji. Ale obie p.cz. pracujące na własnych ARW. W wersji z tłumikiem pomiędzy dwoma p.cz. układ przypominał dokładnie CDG2000. Efekt był taki, że wszystko to pracowało poprawnie jak odbiornik z dwoma p.cz., tyle że trzeba było wytłumić sygnał po pierwszej p.cz. do poziomu akceptowalnego (wariant - dwie oddzielne ARW, każda p.cz. na swojej). Oznacza to, że można taką koncepcję zrobić (CDG2000), tyle że trzeba obniżyć wzmocnienie pierwszej p.cz. lub odpowiednio obu. Wersja z ograniczonym wzmocnieniem pierwszej p.cz. nie regulowanej jest tez do przyjęcia (układ klasyczny odbiornika z dwoma p.cz.) - testowałem, pracował poprawnie.
W związku z tym, że w wersji SSB pierwszy filtr był PP9, a drugi szerszy FEM, to żadnego efektu nie było, jedynie możliwość płynnego zawężania pasma - shift. Na filtrach CW jest już efekt bo filtry są tej samej szerokości, a FEM ma lesze zbocza.
W zasadzie to było by tyle w temacie, ale...
Zrobiłem jeszcze jedną próbę spiąłem obie p.cz. w jedną ARW - tą z 500kHz, czyli "wyrzuciłem" aż cztery regulowane mosfety przed FEM. To to konfiguracja nie możliwa do realizacji... efekt był taki, że ARW z sygnałami do S9+10 dB pracowało o dziwo bardzo poprawnie, a nawet były akurat pojedyncze trzaski normalnie tłumione, dopiero bardzo silne sygnały zaczęły dawać negatywny efekt dławienia p.cz. Trudno powiedzieć czy z powodu opóźnień czy z powodu objęcia przez ARW aż sześciu mosfetów i problemów w związku z tym z regulacją ich. Jak by nie było taka konfiguracja jest niewłaściwa i nie ma sensu stosować, choćby ze względu na zbyt duże wzmocnienie (sześć mosfetów).
Wnioski:
- jest możliwość zrobienia na torach IF z mosfetami dwóch p.cz. w konfiguracji CDG2000 z dwoma ARW, ale trzeba przeprojektować układ, zmniejszając wzmocnienie torów p.cz. z przemyślanym ich rozłożeniem, w drugiej p.cz. można wtedy nie wysuwać mosfeta przed FEM,
- można zrobić klasyczną podwójną przemianę (pierwsza p.cz. nie objęta ARW), i też nie trzeba by wtedy wysuwać mosfeta przed FEM w drugiej p.cz.
Jako ciekawostka foto tego co było testowane, widać wpięty tłumik pomiędzy pierwszą p.cz. a drugi mieszacz przed drugą p.cz..